wspólnota gruntowa

jackot
Posty: 282
Rejestracja: 15 paź 2013, o 09:39

wspólnota gruntowa

Postautor: jackot » 14 wrz 2014, o 13:24

KANCELARIA RADCY PRAWNEGO
A&J CONSULTING JACEK KOTOWICZ
UL.KUJAWSKA 12 LOK. 4
85-031 BYDGOSZCZ

Tel.: + 48 (52) 519 36 67
Kom. +48 (0) 508-303-935
E-mail: jackot@poczta.onet.pl
Strona: kancelaria-kotowicz.pl

Bydgoszcz, dnia 14 sierpnia 2014 roku










OPINIA PRAWNA W PRZEDMIOCIE ROZLICZEŃ UDZIAŁOWCÓW WSPÓLNOTY GRUNTOWEJ Z UDZIAŁEM SKARBU PAŃSTWA

Przedmiot opiniowania

Przedmiotem niniejszej opinii są zasady rozliczeń wzajemnych współwłaścicieli w ramach Wspólnoty Leśnej Rolników Wsi Wohyń, a tym zasad rozliczenia podatku leśnego

Stan faktyczny
We Wspólnocie Leśnej Rolników Wsi Wohyń Skarb Państwa ma udział o wartości ok. 7%. Wspólnota ta jest zlokalizowana na gruntach leśnych. Nadleśnictwo będące reprezentantem Skarbu Państwa we współdziałaniu ze Starostwem Powiatowym uniemożliwia pozyskiwanie Wspólnocie drewna i próbuje zmusić zarząd spółki zarządzającej do wydzielenia udziału Skarbu Państwa. Zarząd stoi przed koniecznością płacenia 7% wartości rynkowej za pozyskane drewno. Taki wymóg stawia Nadleśnictwo oraz Starostwo Powiatowe legalizujące drewno. Nadleśnictwo nie partycypuje w kosztach działalności wspólnoty, nie płaci nawet części podatku leśnego (za całą wspólnotę jest tego ok 11000 zł/rok) Zarząd Wspólnoty chce aby Skarb Państwa korzystał ze wspólnoty na równi z innymi udziałowcami proporcjonalnie do swojego udziału i łożył proporcjonalnie do udziału na utrzymanie wspólnoty.


Podstawa ustaleń faktycznych

Powyżej opisanych ustaleń faktycznych dokonano w oparciu o:

- List elektroniczny z dnia 01 września 2014 roku, z godziny 23.28 wysłany z adresu: wmk@post.pl

Przedstawione zagadnienie

W związku zaistniałą sytuacją klient zwrócił się z zapytaniem:
- czy Starostwo Powiatowe jest uprawnione ku temu aby wymagać zgody Nadleśnictwa do legalizacji drewna?
- czy zgodnie z art. 42 ustawy o lasach, Skarb Państwa korzysta na zasadach ogólnych ze wspólnoty, czy też zachowuje pozycję uprzywilejowaną?

Stan prawny

Wskazane wyżej zagadnienie regulują:

- art. 7, 10, 14, 26 ustawy z dnia 26 września 1963 o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169, ze zm.)
- art. 195 - 221 kc
- art. 42 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 roku, Nr 12, poz. 59, ze zm.)

Analiza prawna zagadnienia

Przystępując do udzielania odpowiedzi na poszczególne pytania, wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 wspólnotami podlegającymi reżimowi prawnemu ustawy z dnia 26 września 1963 o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169, ze zm.) są grunty rolne, leśne lub wodne stanowiące współwłasność mieszkańców danego obszaru wiejskiego, przy czym dopuszcza się tutaj udział Skarbu Państwa w takiej wspólnocie, o ile zachował on udział w nieruchomości, co wynika z art. 6 ustawy dopuszczającego udział we wspólnotach osób prawnych, z których Skarb Państwa jest podstawową osobą prawną z mocy samego prawa. Art. 5 ust. 1 tej ustawy z kolei wyłącza możliwość dzielenia gruntów wspólnot w taki sposób aby powstała współwłasność w częściach ułamkowych, lecz ustanawia współwłasność łączną. Jednakże nie dotyczy powyższe Skarbu Państwa, co wynika z art. 7 ustawy. Należy podkreślić już w tym miejscu, iż ustawa posługuje się językiem niewspółczesnym i powoduje to konieczność dostosowywania pojęć jej do obecnie powszechnie używanych w języku prawnym i prawniczym ze względu m. in. na zmiany ustrojowe dokonane w latach 1989-1990. Oznacza to, iż Skarb Państwa może dokonać wydzielenia swojego udziału we wspólnocie, co w praktyce oznacza możliwość wystąpienia ze wspólnoty za spłatą bez konieczności procesu podziału lub scalenia działek i bez konieczności uzyskiwania zgody bezwzględnej większości współwłaścicieli. Powyższe oznacza niestety uprzywilejowaną pozycję Skarbu Państwa w tym zakresie, bowiem ewentualny nabywca, czy nabywcy nie będą mogli zbywać swojego udziału i swobodnie nim rozporządzać. Zgodnie natomiast z art. 10 ustawy, w razie potrzeby wydzielenia ze wspólnoty gruntowej udziału Skarbu Państwa udział ten wydziela się przy uwzględnieniu wartości wspólnoty gruntowej; wartość tę określa się na zasadach i w sposób przewidziany w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, które odwołują się do wartości rynkowej. Powyższe, co należy podkreślić jednak, nie oznacza całkowitego wyłączenia przepisów Kodeksu Cywilnego o współwłasności. Mamy bowiem do czynienia ze współwłasnością łączną, która istnieje tak długo dopóki istnieje wspólnota, a więc w praktyce aż do całkowitego jej podziału w trybie i na zasadach określonych w art. 6 ust. 2. Owszem ustawa omawiana stanowi lex specialis (przepis szczególny) w stosunku do Kodeksu Cywilnego, lecz co oczywiste, wyłącza jego zastosowanie jedynie w przypadku kolizji (niezgodności) przepisów. Zgodnie z art. 14 ustawy, ogólnie rzecz ujmując, zachodzi konieczność ustanowienia spółki zarządzającej wspólnotą. Spółka ta nie musi być spółką prawa handlowego, lecz również spółką cywilną uregulowaną w KC. Tutaj ustawodawca ustanawia dowolność. Wprawdzie ustawa weszła w życie przed Kodeksem Cywilnym i przed przywróceniem obowiązywania na rynku Kodeksu Handlowego a następnie wejściem w życie Kodeksu Spółek Handlowych, tym nie mniej zmiany prawa należy w wykładni art. 14 uwzględniać. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy Zbycie, zamiana, jak również przeznaczenie na cele publiczne lub społeczne wspólnot gruntowych lub ich części oraz zaciąganie pożyczek pieniężnych przez spółkę może nastąpić tylko za zgodą właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Powyższe ograniczenie nie dotyczy jednak zbycia wspólnoty na rzecz Skarbu Państwa lub przekształcenia gruntów wspólnoty w grunty Skarbu Państwa na cele publiczne.

Zgodnie natomiast z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy o lasach, Dyrektor Generalny może, w imieniu Skarbu Państwa, tworzyć jednoosobowe spółki Skarbu Państwa bądź przystępować do spółek z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółek akcyjnych. Lasy stanowiące własność Skarbu Państwa znajdujące się w zarządzie Lasów Państwowych nie mogą stanowić przedmiotu wkładu niepieniężnego do spółek.

Należy podkreślić, w tym miejscu, nawiązując do powyższych wywodów, iż powyższe ograniczenia dotyczą występowania ze wspólnoty, nie zaś zarządzania, czy sposobu zarządzania wspólnotą przez spółkę ustanowioną w trybie art. 14 ustawy, czyli mówiąc bardzo potocznie dotyczą tylko możliwości odzyskania, czy też spieniężenia swojego udziału przy jednoczesnej utracie statusu członka wspólnoty. I tylko w tym zakresie wyłączone są przepisy KC o współwłasności, nie zaś w innym. Oznacza to, iż legalizacja drewna nie wymaga zgody Nadleśnictwa, jako organu Skarbu Państwa, który ma jedynie 7% udziału w majątku wspólnoty. Ograniczenia nie wprowadzają tutaj także ani art. 26 ust. 1 czy 3, ani także art. 42 ustawy o lasach. Ponadto art. 42 ustawy o lasach nie tworzy uprzywilejowanej pozycji dla Skarbu Państwa, a przeciwnie, wskazuje jedynie organ reprezentujący go w gospodarowaniu gruntami leśnymi, a więc także tej konkretnej wspólnoty, skoro jest ona ustanowiona na gruntach leśnych i zabrania wnoszenia gruntów leśnych jako aportu do spółek handlowych. W ogóle nie reguluje kwestii występowania ze wspólnoty, ani tym bardziej wobec braku niezgodności z KC, nie wyłącza zapisów Kodeksu Cywilnego.

Zatem o tyle, o ile należy się zgodzić z tym, iż opisane ustawy stanowią lex specialis w stosunku do Kodeksu Cywilnego, to podnieść należy, iż wyłączenie odnosi się jedynie do kwestii znoszenia współwłasności gruntami i ogranicza Skarb Państwa w rozporządzaniu gruntami leśnymi aby stanowiły one udział w spółkach handlowych. Zatem samo już gospodarowanie majątkiem wspólnoty odbywa się na zasadach ogólnych. Wyjątków od zasady nie można bowiem interpretować rozszerzająco.

Dodać należy jedynie, iż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatku leśnym Skarb Państwa ponosi koszty podatku leśnego, lecz w tym zakresie ponosi go fizycznie Agencja Własności Rolnej SP, a w praktyce jej właściwa jednostka terenowa, tutaj dla Wohynia i ta Agencja winna go pokrywać adekwatnie do udziałów we wspólnocie gruntowej. Stąd należy wymagać spłaty od tejże Agencji za czas pokrywania z majątku wspólnoty tej należności za Skarb Państwa.


Z wyrazami szacunku

r. pr. Jacek Kotowicz

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 2 gości